NgoMvulo kusasa kuqala njengayo nayiphi na enye. Ikofu esandleni esinye. Ilaptop kwesinye. Emva koko umntu osebenza naye oqhubeka enqumla imida yakhe uyadlula kwakhona. Uzixelela ukuba ungayinaki kuba ufuna umsebenzi. Elinye ixesha elingathandekiyo liba lelinye de ukuya emsebenzini kuzive kuxinezelekile ngaphezu komsebenzi ngokwawo.

Kwabaninzi abasebenzi, ukuthula kuvakala kukhuselekile kunokuthetha. Ngelishwa, ukuthula akusoloko kuyithintela le ndlela yokuziphatha. Kungavumela ukuxhatshazwa kuqhubeke ngelixa abasindileyo beziva bebodwa. Ukuthetha negqwetha lezokuxhatshazwa ngokwesondo emsebenzini kunokunceda abasindileyo baqonde amalungelo abo asemthethweni kwaye bafunde ukuba ingaba ibango loluntu lingafumaneka na. Ukufunda ngeendlela onokukhetha kuzo akuthethi ukuba kufuneka ufake ityala. Kukunika nje ulwazi olufunekayo ukuze wenze isigqibo esinolwazi.

Ukuthula Kuqheleke Kakhulu Kunokuba Abantu Becinga

Abantu abaninzi bayazibuza ukuba kutheni umntu ethule emva kokuxhatshazwa ngokwesondo emsebenzini.

Impendulo idla ngokuqala ngoloyiko.

Uloyiko lokulahlekelwa ngumsebenzi.

Ukoyika ukutyholwa.

Uloyiko lokonakalisa umsebenzi othathe iminyaka emininzi ukuze wakhiwe.

Uloyiko lokungakholelwa.

Kwabaninzi abasindileyo, ezi nkxalabo zivakala ngathi ziyinyani. Ukonzakala kukwachaphazela inkumbulo, iimvakalelo, kunye nokwenza izigqibo. Ngokutsho kweZiko loLawulo lweZifo kunye nokuThintela (i-CDC) , ubundlobongela ngokwesondo bunokuba nemiphumo ehlala ihleli kwimpilo yomzimba, impilo yengqondo, ubudlelwane, kunye nokuphila kakuhle iyonke.

Ukuhlala uthule akusosiqinisekiso sokuba ukuxhatshazwa akwenzekanga. Kudla ngokuba yindlela yemvelo yokusabela kwintlungu nokungaqiniseki.

Ukuxhatshazwa Emsebenzini Akusoloko Kubukeka Ngendlela Abantu Abayilindeleyo

Abantu abaninzi bacinga ukuba ukuxhatshazwa emsebenzini sisiganeko esinye esimangalisayo.

Enyanisweni, kudla ngokuqala ngezenzo ezincinci eziya zisiba nzulu ngakumbi ngokuhamba kwexesha.

Umphathi ugxininisa kwiintlanganiso zabucala. Umphathi uphinda-phinda izimvo zakhe ngenkangeleko yomntu. Umsebenzi osebenza naye akayinaki imida ecacileyo. Omnye umntu usebenzisa igunya ukunyanzela omnye umqeshwa kwiimeko angazifuniyo.

Ukuxhatshazwa ngokwesondo emsebenzini kunokuquka ukuthintwa ngokwesondo okungafunekiyo, ukuhlaselwa ngokwesondo, izenzo zesondo ezinyanzeliswayo, izoyikiso ezinxulumene nomsebenzi, ukuxhatshazwa ngabaphathi, ukuxhatshazwa ngabantu osebenza nabo, ukuxhatshazwa ngexesha lohambo lomsebenzi, ukuziphatha kakubi kwimicimbi yenkampani, kunye nokuxhatshazwa okubandakanya abafundi abaqeqeshwayo, abakhi, okanye abasebenzi bexeshana.

Ezi meko zinokwenzeka kwiiofisi, ezibhedlele, kwiindawo zokutyela, kwiindawo zokugcina impahla, ezikolweni, kwiivenkile ezithengisa izinto, kwiindawo zokwakha, nakwiindawo zokusebenza ezikude.

Akukho shishini likhuselekileyo ngokupheleleyo.

Ixabiso Elifihliweyo Lokuhlala Uthule

Ukuthula kudla ngokuba nemiphumo engabonakaliyo kwabanye abantu.

Abanye abasebenzi baqala ukufowuna begula rhoqo. Abanye bayayeka ukufaka izicelo zokunyuselwa emsebenzini kuba befuna ukuphepha umntu onoxanduva. Abaninzi balahlekelwa kukuzithemba kwabo kudala ngaphambi kokuba bashiye umsebenzi.

Iziphumo zeemvakalelo zingabandakanya ixhala, ukudakumba, iingxaki zokulala, ukulahlekelwa kukuthemba, ubunzima bokugxila, ukusebenza kancinci emsebenzini, kunye neempawu ezinxulumene noxinzelelo olusemva kwesiganeko esibuhlungu.

IKhomishini yaMathuba oLinganayo e-US (EEOC) ichaza ukuba ukuxhatshazwa ngokwesondo emsebenzini luhlobo lokucalucalulwa ngokwesondo olungavumelekanga phantsi komthetho karhulumente. Abasebenzi bakwanalo nokhuseleko olusemthethweni ekuziphindezeleni ngokungekho mthethweni xa bexela ukuziphatha okubi.

Ukuqonda ezi ndlela zokukhusela kunokunceda abasindileyo baqonde ukuba banamalungelo, nokuba ukuthetha kuvakala ngathi kuyabacinezela.

Ukuthetha Kungakhusela Abantu Abangaphezulu Komnye

Ukuxela ukuxhatshazwa emsebenzini akupheleli nje kumsebenzi omnye.

Kwiimeko ezininzi, uphando lubonisa ukuba abantu abaninzi baye bahlangabezana nokuziphatha okubi okufanayo.

Ingxelo enye ingatyhila iipatheni ebezifihliwe kangangeminyaka.

Xa abaqeshi bephendula ngokufanelekileyo, banokuphanda izikhalazo ngokusesikweni, baphucule imigaqo-nkqubo yendawo yokusebenza, basuse abasebenzi abangakhuselekanga, baqinise iinkqubo zokunika ingxelo, baze benze imeko-bume ekhuselekileyo kuwo wonke umntu.

Uxanduva lunceda ekukhuseleni abasebenzi bangoku kunye nabasebenzi bexesha elizayo.

Ukuqonda Amalungelo Akho Asemthethweni

Imithetho karhulumente ikhusela abasebenzi ekuxhatshazweni ngokwesondo, ekuhlaselweni ngokwesondo, nasekuziphindezeleni.

Ngokuxhomekeke kwiinyani, abasindileyo banokuba namabango asemthethweni nxamnye nomntu onoxanduva, umqeshi, okanye bobabini.

Igqwetha linokuphonononga imibuzo efana nokuba ngaba umqeshi akazinanzanga izikhalazo zangaphambili, ukuba ngaba iimpawu zesilumkiso azizange ziqwalaselwe, ngaba abaphathi baye basilela ukuphanda, ukuba ngaba umqeshwa wohlwaywa emva kokuxela ukuziphatha kakubi, nokuba ngaba umqeshi uye wasilela na ukubonelela indawo yokusebenza ekhuselekileyo.

Amatyala onke ahlukile, yiyo loo nto iingcebiso zomthetho zinokuba luncedo.

Ukwakha Ibango Eliqinileyo Loluntu

Enye into exhalabisa abaninzi abasindileyo kukuba ngaba ubungqina buyanele na.

Loo nkxalabo iyaqondakala.

Ubungqina abupheleli nje kuxwebhu olunye okanye kwingqina elinye.

Ngokuxhomekeke kwimeko, amagqwetha anokujonga ii-imeyile, imiyalezo ebhaliweyo, izikhalazo zangaphakathi, iirekhodi zezabasebenzi, iingxelo zamangqina, iirekhodi zonyango, iirekhodi zeengcebiso, uvavanyo lokusebenza, imifanekiso yekhamera yokhuseleko, kunye neefayile zabasebenzi.

Amatyala amadala asenokuqhubeka xa kukho ubungqina obuxhasayo.

Ukuchacha Kubandakanya Okungaphezulu Kwenyathelo Lomthetho

Ityala liyinxalenye enye nje yokubuyisela imali.

Ukuphilisa kudla ngokuquka inkxaso evela kubacebisi, iingcali zonyango, amalungu osapho athembekileyo, imibutho yokuxhasa abantu, kunye nabahlobo.

Abanye abasindileyo bafuna amanyathelo asemthethweni kuba befuna ukubuyiselwa kwemali. Abanye bafuna nje iimpendulo. Abaninzi banethemba lokuba isigqibo sabo siya kunceda ukuthintela omnye umntu ukuba angafumani monakalo ofanayo.

Yonke indlela eya phambili yeyomntu ngamnye.

Wonke umntu osindileyo ufanelwe luvelwano nentlonipho.

Kwenzeka ntoni emva kokuqhagamshelana negqwetha?

Abantu abaninzi bayathandabuza kuba bekholelwa ukuba ukunxibelelana negqwetha kuqala ityala ngokuzenzekelayo.

Leyo yindlela eqhele ukusebenza ngayo le nkqubo.

Udliwanondlebe lokuqala lithuba lokuqonda amalungelo akho asemthethweni nokubuza imibuzo.

Igqwetha lingachaza ukuba ingaba kukho ibango lembambano, imihla yokugqibela yokufaka isicelo efanelekileyo, ubungqina obunokuxhasa ityala, imbuyekezo enokwenzeka, kunye neendlela zomthetho ezikhoyo.

Isigqibo sokuba kufuneka siqhubeke na phambili sisoloko singesomntu osindileyo.

Ulwazi Lunyathelo Lokuqala

Akukho nkqubo yezomthetho enokususa umonakalo obangelwe kukuxhatshazwa ngokwesondo emsebenzini.

Nangona kunjalo, ukuqonda amalungelo akho kunokutshintsha ukungaqiniseki ngolwazi kwaye kukunike ukuzithemba kokugqiba ukuba yintoni elandelayo.

Wonke umqeshwa ufanelwe yindawo yokusebenza eyakhelwe phezu kokhuseleko, isidima, nentlonipho. Ukuthetha akulula, kwaye akukho ndlela inye efanela wonke umntu osindileyo. Nokuba umntu ukhetha amanyathelo asemthethweni, ufuna ingcebiso, uxela ukuziphatha kakubi ngaphakathi, okanye ufuna nje ukuqonda ukhetho lwakhe, izigqibo ezinolwazi ziqala ngolwazi. Xa ukuthula kungasafaniswa nokwamkelwa, iindawo zomsebenzi ziba zikhuselekile kuye wonke umntu.

umbhali