Xa Indlela Itshintsha, Indawo Eya Kuyo Isabalulekile

Abantu abaninzi bacinga ukuba ukuba bhetyebhetye kuthetha ukuzimisela ukutshintsha nantoni na. Tshintsha isicwangciso, tshintsha usukelo, tshintsha umgangatho, tshintsha isithembiso, tshintsha ubuwena. Kodwa olo hlobo lobhetyebhetye lunokuba yingxaki yalo. Ukuba yonke into iyalungiseka, akukho nto inokuthenjwa.

Ukuguquguquka kokwenyani kusebenza ngcono xa inenqaku elimiselweyo. Amaxabiso akho yiloo nqaku limiselweyo. Zizo ezibangela ukuba uqhubeke uhamba xa indlela ingcola. Icebo lakho yimoto oyisebenzisayo ngoku. Ukuba imoto yonakele, akufuneki ubuze yonke indawo oya kuyo. Usenokufuna nje indlela eyahlukileyo yokufika apho.

Oku kubalulekile kubomi bemihla ngemihla, ingakumbi ngexesha loxinzelelo. Umntu oxabisa uzinzo lwezemali unokuqala ngesicwangciso esinye, aze aqonde ukuba isicwangciso asisahambelani nemeko ajongene nayo. Ngelo xesha, ukuphonononga iindlela ezifana nokunciphisa amatyala kunokuba luhlengahlengiso olucwangcisiweyo, kungekhona ukusilela kwexabiso.

Ixabiso liyiNkwenkwezi yaseMantla

Imilinganiselo ayijoliswanga ekusombululeni yonke ingxaki ngoko nangoko. Yenzelwe ukukukhokela. Ikukhumbuza ukuba uzama ukuba ngumntu onjani, lusapho, iqela, okanye umbutho onjani.

Ukuba ukunyaniseka kuxabisekile, kufanele kuhlale kuzinzile nokuba incoko ayikhululekanga. Ukuba uxanduva luxabisekile, kufuneka lubaluleke xa amanani exinezelekile. Ukuba usapho luxabisekile, kufuneka lukhokele izigqibo nokuba umsebenzi unzima. Ukuba ukukhula kuxabisekile, kufuneka kuxabiseke xa impendulo ibuhlungu.

Isicwangciso singatshintsha ngokujikeleze ezo xabiso. Ungathetha ngendlela eyahlukileyo. Ungabeka uhlahlo lwabiwo-mali olutsha. Ungahlengahlengisa ishedyuli yakho. Ungacela uncedo. Kodwa ukuzibophelela okunzulu kusasele.

I-MindTools ichaza ukuba ukuqonda ixabiso lakho kunokukunceda wenze izigqibo ezihambelana nezinto ezibalulekileyo kuwe, ingakumbi xa izigqibo zinzima. Yiyo loo nto ibalulekileyo. Ixabiso alizizo izinto zokuhombisa. Zizixhobo zokwenza izigqibo.

Icebo yiNdlela yangoku

Icebo alingcwele. Lisisixhobo. Likususa apho ukhoyo ukuya apho ixabiso lakho likhomba khona.

Kulapho abantu abaninzi baxakeka khona. Bathembeka kwisithuthi endaweni yendawo abaya kuyo. Baqhubeka besebenzisa isicwangciso esifanayo kuba sasisebenza ngaphambili, nangona iimeko zitshintshile. Bahlala belandela inkqubo efanayo, uhlahlo lwabiwo-mali, indlela yomsebenzi, indlela yonxibelelwano, okanye imodeli yeshishini kuba ukutshintsha indlela kuvakala ngathi kukuvuma ukuba woyisiwe.

Kodwa icebo kufuneka livavanywe ngokuchasene nenyaniso. Ukuba indlela endala ivaliwe, ihlanjiwe, okanye ayikhuselekanga, ukuhlala apho ulinde akubonisi ukuzinikela. Kubonisa ukunamathela kwindlela enye kuphela.

Ingcali yeqhinga eguquguqukayo iyabuza, “Yintoni esisazama ukuyihlonipha, kwaye yintoni ekufuneka itshintshe ukuze siqhubeke siyihlonipha?”

Ingozi Ingenza Abantu Baqine

Xa uxinzelelo luphakama, abantu abaninzi abasakwazi ukuyila izinto ezintsha. Bacinga kancinci. Babambelela ngakumbi kwimikhwa eqhelekileyo. Baphinda intshukumo efanayo ngamandla angakumbi, benethemba lokuba umgudu uya kuvala imeko yabo.

Oku kuyaqondakala. Uxinzelelo lunokwenza ukuqiniseka kubonakale kukhuselekile kunokuvavanya. Xa usoyika, icebo eliqhelekileyo linokuthuthuzela nokuba alisasebenzi.

Kodwa ukuba ngqongqo xa usongelwa kunokuguqula imeko enzima ibe yimeko yokuxinana. Umntu usenokuqhubeka ephepha ingxaki yemali kuba ukuphepha kuye kwaba yindlela emiselweyo. Iqela lisenokuqhubeka libamba iintlanganiso ezinde kuba lingazi ukuba lingayisombulula njani enye ingxaki. Inkokeli isenokuqhubeka ilawula yonke into kuba ukuthembana kubonakala kuyingozi.

Indlela yokuphuma kukungalahli imilinganiselo yakho. Indlela yokuphuma kukukhulula amandla akho kwindlela oyisebenzisayo ngoku.

Ukuguquguquka Kufuna Imida

Ukuguquguquka okungenamida kuyaguquguquka. Yiyo loo nto amaxabiso ebaluleke kangaka. Athintela icebo ekubeni liguquke libe yintshukumo engacwangciswanga.

Umzekelo, khawucinge ngomntu oxabisa impilo. Icebo elingqongqo lithi, “Ndimele ndizilolonge ngentsimbi yesi-6 kusasa yonke imihla yeveki, nokuba kwenzeka ntoni na.” Ukuba ishedyuli yabo yomsebenzi iyatshintsha okanye imfuneko yosapho iyavela, banokuyeka ngokupheleleyo kuba inkqubo echanekileyo ayisasebenzi.

Icebo elikhokelwa yimilinganiselo lithi, “Impilo isabalulekile, ngoko ke yeyiphi inguqulelo efanelekileyo kweli xesha lonyaka?” Mhlawumbi impendulo kukuhamba ngeenyawo ngexesha lesidlo sasemini, ukuzilolonga okufutshane kwamandla, ukulungiselela isidlo sangempelaveki, okanye ukwenza umkhwa ongenzima kangako kangangeenyanga ezimbalwa. Ixabiso lihlala liqinile. Le ndlela iyatshintsha.

Ingcamango efanayo iyasebenza nakwimali, ubudlelwane, imisebenzi, kunye nobunkokeli. Ukuguquguquka kunamandla xa isazi into engafuniyo ukuyingcatsha.

Abantu Abakulungeleyo Basasebenza Ngokufanelekileyo

Ukucwangcisa kubalulekile. Ukulungiselela kubalulekile. Kodwa ukulungiselela kakuhle akuthethi ukuba zonke izicwangciso ziya kusebenza ngendlela elindelekileyo. Kuthetha ukwakha amandla okuphendula xa iimeko zitshintsha.

I-Ready.gov ikhuthaza abantu ukuba benze isicwangciso sengxamiseko ngaphambi kokuba kwenzeke iintlekele, kuquka nendlela yokufumana izilumkiso, indawo yokuhlala, ukuphuma, kunye nokunxibelelana. Isifundo esinzulu sisebenza nakwiingxamiseko zangaphandle. Ulungiselela kungengenxa yokuba unokulawula yonke into eyenzekayo, kodwa ngenxa yokuba ukulungiselela kukunika iindlela ezininzi zokwenza izinto xa iziganeko zingavumi ukusebenzisana.

Icebo eliguquguqukayo alilobuvila okanye ukungakhathali. Lidla ngokuba nengqiqo ngakumbi kuneliqinileyo kuba lifuna ingqalelo eqhubekayo. Kufuneka uqaphele ukuba yintoni etshintshileyo, ulinganise ukuba yintoni esebenzayo, kwaye uhlaziye indlela osebenza ngayo ngaphandle kokulahlekelwa yinjongo yakho.

Umbuzo awuthi “Ngaba icebo lisebenze?”

Umbuzo ongcono ngulo, “Ngaba isicwangciso sisebenzele ixabiso?”

Ngamanye amaxesha icebo lisebenza ngobuchwephesha kodwa liyaphula izinto ezibalulekileyo. Ufika kwixesha elibekiweyo, kodwa ulitshise iqela. Ugcina imali, kodwa ungayinaki impilo yakho. Uphumelela kwingxoxo, kodwa wonakalisa ukuthembana. Ukhulisa ishishini, kodwa ulahlekelwa yinkcubeko eyenze lafaneleka ukwakhiwa.

Ngamanye amaxesha, isicwangciso siyasilela ephepheni kodwa sikufundisa indlela yokukhonza ixabiso ngcono kwixesha elizayo. Uhlahlo-lwabiwo mali aluhlali, kodwa lutyhila ukuvuza kokwenyani kwemali. Incoko ayihambi kakuhle, kodwa ibonisa apho ukuthembana kufuneka kulungiswe khona. Iprojekthi ayiphumeleli ekujoliswe kuyo, kodwa ityhila ingcamango ebifuna ukuphikiswa.

Xa amaxabiso ecacile, ukusilela kuba lulwazi endaweni yokuwa kobuwena.

Ukuziqhelanisa luhlobo loBulungisa

Abanye abantu bacinga ukuba ingqibelelo ithetha ukungatshintshi. Kodwa ingqibelelo ayikokuba nenkani. Ingqibelelo ithetha ukuhlala uphelele. Ngamanye amaxesha ukuhlala uphelele kufuna ukulungiswa.

Ukuba ixabiso lakho kukunyaniseka, icebo lakho linokutshintsha ukusuka ekubeni ngumntu ongathethiyo ukuya ekubeni nomonde kuba ukunyaniseka ngaphandle kokukhathalela kunokuba yingozi. Ukuba ixabiso lakho kukupha, icebo lakho linokutshintsha ukusuka ekubeni ewe kuye wonke umntu ukuya ekubekeni imida kuba ububele obungenamida bunokuba yingqumbo. Ukuba ixabiso lakho kukugqwesa, icebo lakho linokutshintsha ukusuka ekubeni ngumntu ocinga ukuba ugqibelele ukuya kumgangatho ozinzileyo kuba ukuthanda ukugqibelela kunokutshabalalisa umsebenzi othi uyawukhusela.

Ukuziqhelanisa kunokuba yeyona mpendulo inyanisekileyo kwinyani. Ithi, “Ndisakhathalele into efanayo, kwaye kuba ndikhathalele, ndizimisele ukufumana indlela engcono.”

Indlela elula yokwahlula ixabiso kwiqhinga

Xa uziva ubambekile, khupha iphepha uze ulihlule libe zikholamu ezimbini. Kwelinye icala, bhala “Yintoni emele ihlale iyinyani?” Kwelinye icala, bhala “Yintoni enokutshintsha?”

Ikholamu yokuqala yeyokuba nemilinganiselo. Mhlawumbi ukuthembana kufuneka kuhlale kuyinyani. Mhlawumbi impilo kufuneka ihlale iyinyani. Mhlawumbi uxanduva lwezemali, ubuchule, ubukho bosapho, okanye ukuzinikela ngokomoya kufuneka kuhlale kuyinyani.

Ikholamu yesibini yeyobuchule. Ixesha elicwangcisiweyo lingatshintsha. Isixhobo singatshintsha. Ishedyuli ingatshintsha. Indlela yencoko ingatshintsha. Udidi lwebhajethi lunokutshintsha. Indima, inkqubo, okanye indlela ingatshintsha.

Olu qhekeko lulula lunokuzolisa ingqondo kuba lubonisa ukuba asikuko konke okufanelekileyo. Awuzilahlekisi. Uhlaziya imoto.

Ukungashukumi akuthethi ukungashukumi

Abantu abanamandla kakhulu asibo abo bangavumiyo ukushukuma, ngabo abaziyo ukuba yintoni engafanelekanga ukuba ishukume ngaphakathi kwabo ngelixa yonke enye into ijongwa ngokutsha.

Ukufumanisa ukuguquguquka kwisicwangciso, kungekhona kwixabiso, kukunika olo hlobo lwamandla. Uyeka ukuphatha yonke indlela evaliweyo njengesigqibo sokugqibela. Uyeka ukubhidanisa indlela ephukileyo nomsebenzi ophukileyo. Uyeka ukubambelela kwizicwangciso ezingasasebenziyo kubomi ozama ukuzakha.

Imilinganiselo yakho igcina indawo oya kuyo icacile. Icebo lakho likugcina usiya kuyo. Xa ezo ndima zimbini zicacile, ubunzima bunokukubambezela, bukucel’ umngeni, kwaye bukunyanzele ukuba uphinde ucinge ngendlela. Kodwa ayinakukwenza isigqibo sokuba ungubani okanye ukuba uya phi.

umbhali