O le mamanu o ata (typography) o le auupega lilo lea o mamanu sili uma.
E popole tele tagata mamanu i lanu eseese, ata, ma faatulagaga… Ae o le tasi elemene latou te masani ona misia, o le mea lea e mafai ona faaleleia pe faaleagaina ai lau mamanu — o le mamanu o tusitusiga.
O le mea moni lenei:
E iai le mana o le mamanu lelei e fa'amatagofie ai se mamanu ua uma ona lelei. O le mamanu leaga e mafai ona fa'aleagaina ai se mamanu i ni nai sekone e tusa lava pe matagofie isi vaega o le mamanu.
Atonu o le mea e sili ona manino e te mauaina ai lenei mea o fa'avaa o tusi . O le mamanu lelei o le mata'itusi e maua ai e le tagata faitau fa'amatalaga uma latou te mana'omia a'o le'i faitauina le ulutala.
O Mea ia o loʻo i totonu:
- Aiseā e Sili Atu ai le Tāua o le Fa'asologa o Tusitusiga Nai lo le Mea e te Mafaufau i ai
- Le Mana o le Fa'ailoga o le Fa'avaa o le Tusi
- Mea Sese Masani e Aloese ai i le Fa'asologa o Ata Tifaga
- Auala e Fa'aleleia atili ai lau Ta'aloga Fa'ailoga Tusitusi
Aiseā e Sili Atu ai le Tāua o le Fa'asologa o Tusitusiga Nai lo le Mea e te Mafaufau i ai
E lē na'o le filifilia o se mata'itusi matagofie le uiga o le typography.
O le mamanu o mataitusi o se fesootaiga. O mataitusi taitasi e iai lona uiga patino. O filifiliga o le va o mataitusi e suia ai le lagona o le tagata faitau. O le faatulagaga o mataitusi e aafia ai mea e muamua matauina e tagata.
Mafaufau i ai…
Po'o e matamata i se pepa fa'asalalau o se tifaga, se mekasini, po'o se tasi o fa'avaa e le mafaitaulia i luga o au fata, o le mamanu o le tusi o lo'o faia le tele o le galuega. E fa'atuina ai le leo a'o le'i faitauina se upu e tasi. O le mamanu o le fa'avaa o se tusi e fa'atau atu ai lau tala i le emo muamua o le mata.
E tolu mea e fai e le mamanu mata'ina:
- E fa'atupuina ai se aafiaga fa'alagona vave
- Ta'ita'ia le mata i le mamanu
- Fausia le fa'atuatuaina ma le fa'amaoni
E iai se tasi o nei mea e misi? E le manuia lau mamanu.
E lē pepelo fuainumera. Na maua i suʻesuʻega e 57% e faʻatau tusi e faʻavae i luga o latou faʻavaa. O le mamanu o le sitaili o ata o se mea taua tele i lena faʻatauga.
E matuā uiga ese lava, a ea?
Le Mana o le Fa'ailoga o le Fa'avaa o le Tusi
O le mamanu o le faavaa o se tusi e moni lava le tomai faapitoa.
Sekone. Pau lava lena o mea e te manaʻomia e puʻe ai le mafaufau o le tagata faitau. I luga o le Amazon, o lau faʻavaa o le a aliali mai o se tamaʻi ata laʻititi i luga o le telefoni a se tagata. Afai e le mafai ona faitauina lau ulutala i lena tele, ua e leiloa le faʻatau aʻo leʻi amataina.
O iinā e galue mamafa ai le mamanu (typing).
O le mea moni lea e fai e le mamanu malosi o le faavaa o se tusi:
- E mafai ona faitauina le ulutala i le lapo'a o le ata la'ititi
- Fa'ailoa vave le ituaiga
- E fatuina ai se lagona poʻo se leo
- Vavae'ese le tusi mai isi fa'avaa uma o le itulau
Va'ai faalemafaufau i se faavaa o se tala mata'utia. Mata'itusi mafiafia ma fa'apu'upu'u e leai se serif. Tulimanu faigata. Eseesega tele. Fa'afiafia a'o le'i faitauina le aotelega.
Va'ai faalemafaufau i se faavaa o se tala fa'aromantika. Mata'itusi o tusitusiga. Mata'itusi pi'opi'o. Tua lanu mafanafana i tua o le tusitusiga. O le mata'itusi o tusitusiga e ta'u mai ai mea uma o le a e faitauina.
Afai e sese le ituaiga, e te auina atu fo'i le faailoilo sese atoa.
O fuainumera mai faleoloa tetele e faʻaalia ai o faʻavaa e faʻaaogaina ai le typography e maua ai le 28% sili atu le vaʻaia i totonu o taunuuga o sailiga pe a faʻatusatusa i faʻavaa o loʻo tauva tusitusiga ma ata faʻalavelave. O se tulaga lelei tele lea mo se mea e le taugata tele se totogi e faʻaleleia ai.
Mea Sese Masani e Aloese ai i le Fa'asologa o Ata Tifaga
E oʻo lava i tagata mamanu atamamai e sese pe a oʻo i le mataitusi.
O mea sese masani ia e vaaia i galuega ufiufi:
Tele naua mata'itusi
O le mea sese muamua lea. Faaaoga na'o mata'itusi e lua. Tolu pe afai o lo'o e fa'amalosia. Ia e iloa le mea o lo'o e faia. Afai e sili atu ma le tolu o le a fa'alavelaveina lau mamanu.
O mata'itusi fa'aopoopo ta'itasi e fa'alavelave. O mata'itusi fa'aopoopo ta'itasi e fa'amalosia ai le tagata faitau e galue atili. A tatau i le tagata faitau ona galue atili, latou te fa'ase'e ese.
Leai le Faatusatusaga
Afai e fefiloi le ulutala ma le talaʻaga, e leai se tasi e faitauina.
E lē mafai ona fetu'una'i le eseesega. E mana'omia ona tu matilatila ulutala. E mana'omia ona faigofie ona faitauina igoa o tusitala. Afai e mana'omia e se tasi ona tilotilo i lana lau e faitau ai, ua lē manuia le mamanu… e tusa lava po o le a le "fa'a'atama'i" o lona foliga mai.
Le Amana'iaina o le Fa'atulagaga Fa'a-Hierarki
O fa'avaa lelei uma e iai se fa'asologa manino o le faitauga:
- Igoa
- O le igoa o le tusitala
- O le fa'aupuga po'o le ulutala
- So'o se fa'ailoga po'o se fa'amaoniga
A leai se mea e alu i ai le mata, ua leiloa le mamanu. E fo'ia e le fa'atulagaga fa'ava-o-malo lena mea.
Faaaogaina o Fa'ailoga Sese o le Itupa Fa'atino
Aiseā e te fa'aaogā ai se mata'itusi tusitusiga fugālaau mo se tala mata'utia? Pe se mata'itusi grunge faigata mo se tusi kuka?
O mata'itusi e lē fetaui e auina atu ai ni fa'ailoga fefiloi i lau faitau ma fa'aseseina ai lau anotusi. O le fa'apipi'iina o mata'itusi e tatau ona atagia ai lau ituaiga mata'itusi. Ua lava.
Kerning leaga
O le kerning e faasino i le va i mataitusi. O le kerning le lelei e mafai ona faaleagaina ai se mamanu faapolofesa i ni nai sekone.
Ia, fetu'una'i lima. E toetoe lava a le sa'o mea e masani ona tu'uina atu i polokalama faakomepiuta, aemaise lava i lapopo'a tetele.
Auala e Fa'aleleia atili ai lau Ta'aloga Fa'ailoga Tusitusi
Ua e sauni e fa'atino lau fa'asologa o tusitusiga?
Mulimuli i laasaga nei ma o le a e vaaia loa se faaleleiga i au mamanu.
Suesue i Mea Fa'atau Sili
Alu i le Amazon ma va'ai i tusi e 10 sili ona lelei o lo'o iai nei mo le ituaiga tusi o lo'o e mamanuina mo. O a mata'itusi o lo'o latou fa'aaogaina? O le a le tele? O le a le mamafa?
E iai le mafuaʻaga e iai tu ma aga masani a ituaiga musika. E manaʻomia e le au faitau. Ia faʻaaogaina e tusa lava pe lamatia ai oe.
Fa'ata'ita'i i le Tele o le Ata La'ititi
Fa'aitiitia le lautele o lau mamanu i le 100 pixels. E mafai pea ona faitauina le ulutala? Pe o manino pea le uiga o le tusi?
A leai, toe foʻi i le laupapa tusi ata.
O le suega o ata laiti (thumbnail test) o le mea sili lea e mafai ona e faia i le avea ai ma se tagata mamanu ufi. Afai e foliga lelei pe a laʻititi, o le a foliga lelei foʻi pe a tele.
Fa'apipi'i Mata'itusi ma le Mafaufau Loloto
E masani lava ona faapuupuu ifo tuufaatasiga sili ona lelei o mataitusi i le tulafono faigofie e tasi - Tasi le mataitusi e faʻaalia mo lau ulutala, tasi le mataitusi mama mo isi mea uma lava.
Serif ma le sans-serif. O le faiga tuai. O tusitusiga ua fefiloi ma se mata'itusi fa'ata'ita'i faigofie e manaia mo le alofa. O le fa'apu'upu'uina o mata'itusi tetele ma le faigofie e alalaga ai tala mata'utia.
Ni nai fautuaga mo le faiga faapaaga:
- Aua ne'i fa'apipi'i ni mata'itusi tusitusiga se lua
- Aloese mai le fa'apipi'iina o mata'itusi e foliga tutusa tele
- Fa'afetaui le lagona o mata'itusi uma e lua i le tala
Fa'aaogā Avanoa Pa'epa'e
O le ituaiga fa'alavelave e fa'aumatia ai se mamanu.
Aua le fa'aputu fa'atasi au mata'itusi. Ia i ai se avanoa e le fa'aalia ai se uiga i lau ulutala. Ia i ai se avanoa e tautala ai.
O se tasi lea o mea e masani ona sese ai fa'avaa tusi e le o ni tagata tomai faapitoa. Latou te fa'apipi'i vaega uma i luga o le fa'avaa e aunoa ma se avanoa e manava ai i le va o latou. E foliga faigofie le mamanu fa'apitoa o le fa'avaa o tusi. E leai se taumafaiga? Tele le avanoa pa'epa'e.
Fa'afaigaluega i Mata'itusi Lelei
E lelei mata'itusi e leai ni totogi mo fa'ata'ita'iga.
Ioe, afai o loʻo e galue i ni galuega moni, faʻaaoga ni mataitusi matagofie ua faia faʻapolofesa mai nofoaga e pei o Adobe Fonts poʻo MyFonts poʻo mai tagata mamanu mataitusi taʻitasi. E matua tele lava le eseesega.
Aumaia Faatasi
O le mamanu o le ituaiga tusi o lau meafaigaluega sili lea mo le mamanu ma e matua le lava lona faʻaaogaina… O le mamanu o le faavaa o tusi e taua tele.
Ina ia vave ona toe faamanatu manatu autu:
- E faigofie ona fesoota'i le mata'itusi lelei a'o le'i faitauina se upu e tasi
- E mafai e le lelei o le lolomi ona fa'aleagaina ai le mamanu sili ona matagofie
- 'Alo'ese mai le tele naua o mata'itusi, le lelei o le eseesega, ma le vaivai o le fa'asologa o mata'itusi
- Fa'ata'ita'i i taimi uma le mamanu i le lapo'a o le ata la'ititi
- Fa'afetaui au filifiliga ituaiga i le ituaiga
Aoao nei mataupu faavae, ona pupula lea o au mamanu mo mafuaaga sa'o. Afai e te le amana'iaina, e oo lava i galuega lelei o le a avea ma mea e le matauina.
O le mamanu (typography) e lē o se teuteuga. O le mamanu (typography) o se mamanu.

